Bron: tijd.be

De zoektocht naar een partner voor NMBS Logistics, de goederendochter van de Belgische spoorwegen, is bijna rond. Een oefening die in zowat heel Europa bij alle traditionele spoorwegmaatschappijen aan de gang is en die alles behalve van een leien dakje loopt.

‘De kans is groot dat er voor het einde van april een akkoord komt over NMBS Logistics’. Dat is te horen in spoorkringen.
Daarbij zijn nog twee scenario’s mogelijk: Deutsche Bahn neemt een meerderheidsbelang in de goederendochter van de Belgische spoorwegen of de NMBS vindt Belgische industriële of financiële partners die vers geld willen investeren zonder dat de NMBS haar meerderheidsbelang verliest, het zogenaamde ‘stand alone’ scenario. De tweede optie draagt de voorkeur weg van de Belgische onderhandelaars.
Tot begin vorig jaar was NMBS Logistics – het vroege B-Cargo – een geldverslindende machine. Volgens minister van Economie Johan Vande Lanotte gaat het tot einde 2012 om een gecumuleerd verlies van bijna 2 miljard euro. In elk geval loopt het nettotekort over de periode 2009-2012 op tot een half miljard, zij het vooral door hoge uitzonderlijke kosten zoals afboekingen.
Maar CEO Geert Pauwels slaagde erin door een grondige herstructurering de cashdrain in april 2013 te stoppen.
Een bron stelt dat over heel 2013 de ebitda of bedrijfskasstroom in evenwicht was en ‘dat er geen redenen zijn om te denken dat die trend begin dit jaar gestopt is’. Moest de NMBS in het voorjaar van 2013 nog geld betalen om NMBS Logistics te slijten aan Deutsche Bahn (dixit Vande Lanotte), dan zouden nu kandidaten gevonden zijn die geld willen investeren in de goederendochter.
Hoge vaste kosten, een niet-marktconforme werking en een ineenstorting van volumes in de vrachttransportsector in 2008 maken dat vrijwel alle Europese spoorwegmaatschappijen ernstige problemen hebben met hun goederendochters. Omdat ze door Europa beschouwd worden als een commerciële activiteit mogen ze ook niet langer gesubsidieerd worden.
Privatisering
De meeste spoorwegmaatschappijen proberen die activiteiten dan ook van de hand te doen, maar in Hongarije en Bulgarije liep dat privatiseringsproces al af met een sisser. ZSSK Cargo, de goederendochter van de Slovaakse spoorwegen, is nog steeds op zoek naar een partner. Begin deze week maakte Spanje bekend dat procedure zou gestart worden om een industriële aandeelhouder te zoeken voor de vrachtactiviteiten van de RENFE.
Uitzondering op de regel is PKP Cargo, dat op 30 oktober 2013 door de Poolse spoorwegen naar de beurs van Warschau werd gebracht en waarvan de waarde sinsdien met ruim een derde steeg. PKP maakte zopas bekend dat het een dividend betaalt van 50 procent, goed voor een bedrag van 32,7 miljoen zloty (7,8 miljoen euro).
Spoorvracht in Europa wordt vandaag gedomineerd door Deutsche Bahn Schenker dat sinds de jaren negentig systematisch de cargoactiviteiten overnam van de Nederlandse, Deense en Britse spoorwegen. In Spanje, Polen, Frankrijk en Italië werden privé-spoorvrachtmaatschappijen opgeslokt door de Duitse reus.
Enkel de Franse SNCF Cargo kan nog enigszins opboksen tegen de Duitsers. Het aantal privé-nichespelers dat succesvol en winstgevend is in deze branche is miniem. Zelfs het Zweedse Green Cargo, dat lang als voorbeeld gold van een rendabele en goed geleide spoorwegonderneming, dook vorig jaar diep in het rood.